ପୁଣି ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଲା ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍। ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା କଣିହାଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରେଙ୍ଗାଳି ଗାଁର ଜଣେ ୧୧ ବର୍ଷୀୟ ନାବାଳକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୋକର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍‌ରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅଶ୍ୱିନ ସାମଲ କଟକ ଶିଶୁଭବନରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିବାବେଳେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଜ୍ୱର ହେବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ କଟକ ଶିଶୁଭବନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ଏକ ମାସରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ ରେଙ୍ଗାଳି ଗାଁରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି।

କ’ଣ ଏହି ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍?

ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍ ହେଉଛି *Orientia tsutsugamushi* ନାମକ ଜୀବାଣୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ। ସଂକ୍ରମିତ ଚିଚିଙ୍ଗି ପୋକର ଲାର୍ଭା କାମୁଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ମଣିଷକୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଏହି ପୋକ ସାଧାରଣତଃ ଘାସବଣ, ଝାଡ଼ଜଙ୍ଗଲ, ବୁଦା ଏବଂ ଚାଷଜମି ଭଳି ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଏହାର କାମୁଡ଼ା ସବୁବେଳେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ନ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?

ଏହି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଜ୍ୱର, ଥଣ୍ଡା ଲାଗିବା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଦେହହାତ ଘୋଳାବିନ୍ଧା, ଅତ୍ୟଧିକ ଥକାପଣ ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶରୀରରେ ଦାଗ ଦେଖାଦେଇପାରେ। କୀଟ କାମୁଡ଼ିଥିବା ସ୍ଥାନରେ କଳା ପୋଡ଼ା କ୍ଷତ ପରି ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ ଏସ୍କାର୍ (eschar) କୁହାଯାଏ। ତେବେ ସବୁ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। କେତେକ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଫୁଲିବା ସହିତ ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା, ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାରେ ବାଧା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ।

କିପରି ରହିବେ ସତର୍କ?

ଘାସବଣ, ଝାଡ଼ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଚାଷଜମିକୁ ଯିବା ସମୟରେ ପୂରା ଶରୀର ଘୋଡ଼ାଇ ରଖୁଥିବା ପୋଷାକ ଓ ଜୋତା ପିନ୍ଧନ୍ତୁ। ଘାସ କିମ୍ବା ବୁଦା ଭିତରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ବସିବା କିମ୍ବା ଶୋଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ଶରୀର ଓ ପୋଷାକ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ରୁହନ୍ତୁ।

ବିଶେଷ କରି ଜ୍ୱର ସହିତ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଦେହଘୋଳାବିନ୍ଧା କିମ୍ବା କଳା କ୍ଷତ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଦେଲେ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଘାସବଣ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇଥିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ। ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଔଷଧ, ବିଶେଷକରି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍, ସେବନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍‌ର ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଗୁରୁତର ଜଟିଳତାର ଆଶଙ୍କା କମାଇପାରେ। ତେଣୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜ୍ୱର ରହିଲେ କିମ୍ବା ଅବସ୍ଥା ଖରାପ ହେଲେ ଘରୋଇ ଉପଚାରରେ ସମୟ ନଷ୍ଟ ନକରି ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସା ନିଅନ୍ତୁ।

ଅନୁଗୋଳର କଣିହାଁରେ ୧୧ ବର୍ଷୀୟ ନାବାଳକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣା ସ୍କ୍ରବ୍ ଟାଇଫସ୍‌କୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ସତର୍କତାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମନେ ପକାଇଦେଇଛି। ଲକ୍ଷଣ ଚିହ୍ନିବା, ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ନେବା ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ହିଁ ଏହି ରୋଗରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।

ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ, ସଚେତନ ରୁହନ୍ତୁ।